Phân biệt nhân sâm thật, giả thế nào?

Nhân sâm là vị thuốc có tác dụng đại bổ nguyên khí, bổ phế, ích tinh, sinh tân, chỉ khát, an thần, tăng trí. Chủ yếu sinh dục, mạch vi sắc, tỳ hư, khí hư, tân dịch hư, tiêu khát, khí huyết hư nhược, tâm thần rối loạn, dương hư (liệt dương). Đó là vị thuốc đầu tiên được ghi trong sách Bản kinh.

Trong Đông y, chỉ có nhân sâm mới có khả năng tạo thành bài thuốc tiêu độc, bởi nó có nhiều tác dụng dược lý tuyệt vời.

Chính vì vậy mà giá thành cao hơn các loại thảo dược khác, khiến nhiều người tham lam, ham lợi nhuận cao đã làm giả nhân sâm để tiêu thụ trên thị trường. Để phân biệt chính xác giữa nhân sâm thật hay nhân sâm giả, chúng ta cần nắm được những đặc điểm cơ bản của loại nhân sâm thật đã qua chế biến trên thị trường thuốc, kết hợp với những đặc điểm cơ bản của các loại nhân sâm giả sẽ được liệt kê dưới đây, hy vọng với những nội dung cụ thể này , mọi người có thể nhận biết được thật hay giả.

https://allimages.sgp1.digitaloceanspaces.com/bloghanghieucom/2020/09/Phan-biet-nhan-sam-that-gia-the-nao.jpg

Có những loại nhân sâm nào?

Có hai loại sâm là sâm rừng và sâm vườn. Nhân sâm được chế biến thành các loại như nhân sâm khô (thường là nhân sâm trắng, là nhân sâm tươi rửa sạch và nhân sâm khô).

Loại hồng sâm (còn gọi là thạch sâm trụ, tức là sâm bỏ rễ, râu rồi đem phơi khô).

Sâm đại hành (là loại sâm chần qua một ít nước sôi). Loại sâm ngâm đường (loại sâm ngâm nước đường đặc).

Loại sâm da cáp (đầu tiên ngâm sâm trong nước sôi, sau đó ngâm vào nước đường loãng).

Còn sâm tu (râu sâm), tức là rễ, râu sâm nhưng có 2 loại là sâm nguyên râu và sâm cau đỏ.

Ngoài ra còn có các loại như nhân sâm là loại nhân sâm được sản xuất tại Hàn Quốc nên còn được gọi là nhân sâm Hàn Quốc. Hay Nhân sâm đặc biệt là loại nhân sâm Hàn Quốc được chế biến thành hồng sâm.

Đặc điểm của từng loại nhân sâm

Sâm rừng là loại sâm hoang dã có số lượng ít (nhưng tốt hơn sâm trồng), thời gian trưởng thành tương đối lâu và chất lượng tốt. Củ của sâm rừng thường ngắn, thô, chỉ hơn hoặc ngắn hơn một chút so với củ. Hầu hết có 2 nhánh rễ chính tạo thành hình người. Mặt trên của củ sâm có một sọc nhỏ và sâu. Thân rễ nhỏ dài khoảng 3 – 9cm, phần trên gồ ghề nên dân gian quen gọi là “rễ cổ nhọn”. Rễ bát đặc, phía dưới không có mắt rễ và khá trơn nên thường được gọi là rễ tròn. Rễ râu thưa, dài hơn rễ chính khoảng 1-2 lần, dai, khó gãy, có nốt sần nổi rõ nên được gọi là hoàn ngọc.

Sâm đặc biệt: Sau khi hấp chín, chế biến thành dạng hình khối thẳng. Mặt gốc có râu rễ, đuôi rễ bị cắt bỏ gần hết. Tất cả đều có màu nâu hồng, trong mờ, nặng, mỗi con khá to, chất lượng tốt.

Hồng sâm đều có màu hồng nâu, trong mờ như chất sừng.

Toàn bộ sâm đường có màu trắng ngà, củ chính hình trụ, mập và ngắn, phần ngọn có thân rễ dài và nhỏ, phía trên có các rãnh xoáy lõm đan xen nhau, càng lâu năm thì thân rễ càng dài. Bên cạnh thân rễ thường mọc ra 1 hoặc nhiều sợi rễ. Đỉnh của rễ chính có sọc dày, phía dưới thường phân nhánh. Mặt cắt ngang màu nâu ngà, có sọc hình chùm.

Cách phân biệt với nhân sâm giả

Giả từ đậu đũa dại: Thường thấy có hình trụ, hình thoi hoặc hình nón, ít nhánh, dài trên 20cm, đường kính khoảng 0,5 – 1,5 cm, mặt ngoài màu nâu đỏ, trong mờ, lông mềm màu trắng, nhỏ. Không có đầu rễ, để lại vết đuôi rễ tương đối nhỏ, cứng và giòn nên dễ gãy. Mặt cắt phẳng, không bóng, có những chấm nhỏ màu vàng nhạt, mùi tanh.

Cây giả sâm đất: Hình nón hoặc hình thoi, phân thành nhiều nhánh dài khoảng 15 – 20cm. Đỉnh là phần gốc còn lại của gốc. Khi chưa xử lý, bề mặt có màu đen, nâu, có nhiều sọc. Sau khi xử lý bề mặt có màu vàng nâu, sần sùi, chất dòn nên dễ gãy, bề mặt có sọc tím, keo, trong mờ, vị ngọt.

Làm giả từ ngọn giáo: sâm giả có hình trụ, đầu trên khá xù xì, nhỏ dần xuống dưới. Dài khoảng 20cm, mặt ngoài màu nâu vàng, hoặc nâu đen. Đầu rễ có phần gốc còn sót lại, dẻo dai, khó gãy. Mặt cắt màu nâu vàng đến nâu đen, không phẳng, có mùi tanh, chua chua.

Giả sơn dọc: Rễ chính hình nón và hơi dẹt, dài khoảng 15cm, đầu rễ phình to, mọc ra từ 3 đến 5 rễ phân nhánh, có hình dạng giống như rễ chính. Bề mặt màu vàng nhạt hoặc vàng nhạt, hơi nhẵn, để lại dấu vết của râu, vị hơi đắng.

Giả hoa anh thảo: Nếu chưa xử lý rễ, rễ dài hình tròn, hơi cong hoặc thuôn dần xuống dưới, dài khoảng 9-14cm. Bên ngoài có màu nâu nhạt. Phần trên của rễ là thân rễ với nhiều nốt sần nổi lên. Sau khi chế biến có 3 loại màu vàng, nâu tro hơi trong hoặc nâu. Cứng, giòn, ngọt, hơi đắng.

Như vậy, có 5 loại sâm thường bị làm giả như vừa mô tả ở trên, chúng ta căn cứ vào đặc điểm của sâm thật, sau đó so sánh với đặc điểm của sâm giả để lựa chọn không bị nhầm lẫn.

Xem thêm : Cách phân biệt hàng hiệu các sản phẩm khác